Η  ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Εισαγωγή
Η λέξη οργάνωση καθορίζει άλλοτε μια κατάσταση και άλλοτε μια ενέργεια δηλαδή τον τρόπο ύπαρξης, τηv συναρμογή των διαφόρων στοιχείων ενός συγκεκριμένοu σώματος ή το σύνολο των ενεργειών, οι οποίες καθιστούν τα στοιχεία αυτά ικανά να εκτελέσουν τις λειτουργίες τους και συντονίζουν τις ιδιαίτερες δραστηριότητές τους.
Η οργάνωση των Επιχειρήσεων είναι επιστήμη και ταυτόχρονα μια τέχνη.
Σαν επιστήμη είναι μια φιλοσοφία της δημιουργικής δραστηριότητας, η οποία αντλεί από την πείρα κανόνες πιο αποδοτικής χρησιμοποίησης της εργασίας και των διατεθέντων κεφαλαίων. Είναι επίσης μια οικονομία, η οποία αποβλέπει στο να εναρμονίσει τους συντελεστές παραγωγής και να ισορροπήσει την παραγωγή και την κατανάλωση. Δηλαδή, τα μέσα δράσης και το αποτέλεσμα χάρη του οποίου αυτά συνδέθηκαν.
Είναι επίσης μια τέχνη, "ένα σύστημα γνώσεων,
οι οποίες είναι δυνατόν να αναχθούν σε θετικούς κανόνες, αμετάβλητους και αντικειμενικούς". Από την άποψη αυτή είναι μια πολιτική η οποία οδηγεί τις επιχειρήσεις προς τον σκοπό τους χρησιμοποιώντας μεθόδους που προκύπτουν από την μελέτη γεγονότων και εφαρμόζοντας διαδικασίες που αυτές καθ 'εαυτές συνιστούν την τεχνική της.
Η επιστήμη της οργάνωσης
μελετά την εργασία του ανθρώπου ο οποίος πραγματοποιεί, κάτω από κανόνες, εθελοντική, ευσυνείδητη προσπάθεια η οποία παράγει έργο. Η εργασία έχει σαν αντικείμενο την χρησιμοποίηση των κεφαλαίων δηλαδή των μέσων τα οποία η τεχνική θέτει στη διάθεση του ανθρώπου. Τοποθετούμενη μεταξύ των οικονομικών επιστημών και της τεχνολογίας, η οργάνωση αφενός μεν περιλαμβάνει όλα τα προβλήματα, τα οποία δημιουργεί η ενεργοποίηση των δύο ενεργητικών συντελεστών της παραγωγής δηλαδή της εργασίας και του κεφαλαίου, αφετέρου δε συνδέεται πάντοτε με την τεχνολογία που σημαίνει ότι οι γνώσεις του μηχανικού και η ικανότης του εργάτου εισάγονται σαν βελτιώσεις στις μεθόδους της επιχείρησης.
Αρχές για μια αποτελεσματική Οργάνωση.
Εκτός από τα τρία αυτά στοιχεία για να είναι μια οργάνωση αποτελεσματική θα πρέπει να έχει βασισθεί στις παρακάτω αρχές:
Καταμερισμός της εργασίας ή εξειδίκευση.
Η έννοια του καταμερισμού της εργασίας ή εξειδίκευση, οδηγεί στην ομαδοποίηση των διαφόρων εργασιών που εκτελούνται μέσα σε μια επιχείρηση και βέβαια όχι μόνο στον τομέα της παραγωγής αλλά σε όλους τους τομείς. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο καταμερισμός της εργασίας να είναι αφενός μια αρχή για την οργάνωση της επιχείρησης και αφετέρου μια αιτία για την δημιουργία τμημάτων μέσα στην επιχείρηση.
Καταμερισμός της εξουσίας
Καθορισμός του μέγιστου αριθμού εργαζομένων που μπορεί αποτελεσματικά να ελέγχονται από τον άμεσο προϊστάμενό τους στην παραγωγή έργου. Η αρχή αυτή αναφέρεται και ως όριο άσκησης εποπτείας διοίκησης. Ο καθορισμός αυτός αφορά τους προϊσταμένους όλων των ιεραρχικών βαθμίδων από τον απλό ομαδάρχη ενός μικρού συνεργείου εργαζομένων μέχρι τα ανώτατα διευθυντικά στελέχη και το Διοικητικό Συμβούλιο της επιχείρησης. Παλαιότερα έδιναν μεγάλη προσοχή στο θέμα αυτό με τη σκέψη πως ένα αποτελεσματικό όριο ελέγχου περιελάμβανε κάποιον "άριστο" αριθμό υφισταμένων, συνήθως έξι (6). Ο αριθμός αυτός κατά συνέπεια καθοδηγούσε τους αναλυτές ή τους συμβούλους οργάνωσης στο να υπολογίζουν τον αριθμό των προϊσταμένων ανάλογα με τον αριθμό των υφισταμένων. Δηλαδή, για         κάθε έξι (6)    υφισταμένους εθεωρείτο αναγκαία η ύπαρξη ενός προϊσταμένου, ανεξαρτήτως ιεραρχικής βαθμίδας. ο οποίος να καθοδηγεί και να ελέγχει την εργασία τους. Οι νεώτερες τάσεις αναγνωρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρχει μια γενική συνταγή για τον αριθμό των υφισταμένων. Παραμένει όμως το γεγονός ότι κάθε προϊστάμενος αντιμετωπίζει περιορισμούς σχετικά με τον αριθμό των υφισταμένων που μπορεί να ελέγχει, και κατά συνέπεια, αν φτάσει σ' αυτόν τον αριθμό, να πρέπει να δημιουργηθεί ένα νέο διοικητικό επίπεδο. Με τoν τρόπο αυτό αναπτύσσεται η τυπική οργανωτική δομή κατά την οποία το ανώτατο διοικητικό στέλεχος ελέγχει και καθοδηγεί ένα κάποιο αριθμό υφισταμένων διοικητικών στελεχών, που αποτελούν ένα νέο διοικητικό επίπεδο, τα οποία με τη σειρά τους έχουν υφισταμένους άλλα, κατωτέρου επιπέδου, διοικητικά στελέχη. Ο τρόπος αυτός ακολουθείται μέχρι το κατώτατο επίπεδο διοικητικών στελεχών, τα οποία έχουν υφισταμένους μόνο μη διοικητικά στελέχη (υπαλλήλους, εργατοτεχνικό προσωπικό, κλπ.).
Δημιουργία τμημάτων στην επιχείρηση
Οποιοσδήποτε τύπος οργάνωσης και αν εφαρμόζεται σε μια επιχείρηση, είναι απαραίτητη η δημιουργία τμημάτων, με την λεγόμενη τμηματοποίηση, τα οποία είναι βασικό στοιχείο του οργανωτικού σχεδιασμού της επιχείρησης. Τμηματοποίηση είναι η διαδικασία της δημιουργίας εξειδικευμένων ομάδων εργαζομένων που εκτελούν σχετικό μεταξύ τους καθήκοντα και που τοποθετούνται υπό την εποπτεία διοικητικών στελεχών. Τα τμήματα που δημιουργούνται με την τμηματοποίηση της επιχείρησης εντάσσονται στην κεντρική οργανωτική δομή της επιχείρησης και δεν ανεξαρτητοποιούνται από αυτήν, παρόλα αυτά όμως το κάθε τμήμα διαθέτει μια σχετική αυτονομία έχοντας ενιαία διοίκηση και οργάνωση, δική του στελέχωση και οργανωτικές λειτουργίες, ενιαίους αντικειμενικούς στόχους και πρόγραμμα δραστηριοτήτων, τα οποία όμως εναρμονίζονται με τους γενικούς στόχους της επιχείρησης, την πολιτική και τις οργανωτικές αρχές της. Ο σκοπός μιας επιχείρησης έγκειται στην εκτέλεση μερικών καθηκόντων τα οποία συνενώνονται σε ενέργειες όμοιες για να σχηματισθούν τμήματα.
Οι τομείς δραστηριότητας της επιχείρησης.
Η λειτουργία της επιχείρησης και η επίτευξη των σκοπών ύπαρξής της (ικανοποίηση των   αναγκών του κοινωνικού συνόλου και επίτευξη οικονομικού οφέλους για την επιχείρηση) επιβάλλουν την δραστηριοποίηση της σε τέσσερις βασικούς τομείς: 1. Εκμετάλλευσης και Τεχνολογίας ή Παραγωγής 2. Οικονομικός 3. Εμπορικός 4. Προσωπικού ή Διοικητικός
Εκμετάλλευσης και Τεχνολογίας
Είναι ο κύριος τομέας της επιχείρησης, είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν όλοι οι άλλοι τομείς. Αποτελείται από τμήματα τα οποία ασχολούνται με την κατάλληλη επεξεργασία των πρώτων υλών και την κατασκευή του προϊόντος της επιχείρησης, σύμφωνα με τις προδιαγραφές και με συγκεκριμένες τεχνικές μεθόδους. Στον τομέα αυτό υπάγονται και τα τμήματα: - Συντήρησης - Ποιοτικού ελέγχου - Μελετών n Έρευνας - Προγραμματισμού παραγωγής - Τεχνικών έργων - Service
Οικονομικός
Είναι ο Τομέας που διαχειρίζεται τα χρήματα της επιχείρησης, με την απλή έννοια ότι εισπράττει τα έσοδα από τις πωλήσεις και πληρώνει τα έξοδα για τις προμήθειες, την ενέργεια, το προσωπικό τις υποχρεώσεις προς το κράτος, κλπ. Στον τομέα αυτό μπορούμε να διακρίνουμε τα τμήματα: - Λογιστηρίου - Μισθοδοσίας - Κοστολογίου - Ταμείου
Εμπορικός
Στον τομέα αυτόν υπάγεται όλη η δραστηριότητα που αφορά τις πωλήσεις της παραγωγής. Στον τομέα αυτόν, ως επί το πλείστον στις μικρές επιχειρήσεις, υπάγονται και οι προμήθειες τόσο των πρώτων υλών όσο και των άλλων πάσης φύσεως αγορών. Γενικώς στον Τομέα αυτόν που συνδέεται με την αγορά, είτε για πωλήσεις είτε για αγορές,            διακρίνουμε διάφορες Υπηρεσίες ή Τμήματα όπως:
Προσωπικού ή Διοικητικός
Ο τομέας αυτός ασχολείται με τις εργασιακές σχέσεις από την πρόσληψη μέχρι την αποχώρηση του προσωπικού από την επιχείρηση. Οι αμοιβές και οι συμβάσεις εργασίας τόσο των εξαρτημένων σχέσεων εργασίας όσο και των πάσης φύσεως άλλων εργασιακών σχέσεων.
Τι είναι όμως η ιεραρχία στην επιχείρηση;
Ιεραρχία είναι η κατάταξη των ατόμων, που συμμετέχουν στην παραγωγική διαδικασία, σε διάφορες θέσεις (βαθμοί) με ανοδική τάξη και με ταυτόχρονη ποσοτική και ποιοτική κατανομή αρμοδιοτήτων (εξουσία) και υπευθυνοτήτων (καθηκόντων) στα άτομα αυτά. Ή με άλλα λόγια. Ιεραρχία είναι η τάξη, σύμφωνα με την οποία κατατάσσεται το προσωπικό της επιχείρησης σε σχέση ανωτέρου - κατωτέρου ή Προϊσταμένου - Υφισταμένου. Στην κλιμάκωση της ιεραρχίας λαμβάνονται οι αποφάσεις. ανάλογα με τις ευθύνες και τις πρωτοβουλίες που έχουν ανατεθεί στα διάφορα κλιμάκια, ώστε να       υπάρχει σαν αποτέλεσμα ένας αρμονικός συντονισμός ολόκληρης της δραστηριότητας της επιχείρησης.
Η ιεραρχία στις επιχειρήσεις, με την ανάλογη εξουσία και υπευθυνότητα. μπορεί να παρουσιασθεί ως εξής:

Ένα στέλεχος ανήκει σε μία βαθμίδα της ιεραρχίας όταν προΐσταται μιας ομάδας εργασίας. Είναι δηλαδή προϊστάμενος. Η βασική υπευθυνότητα ενός προϊσταμένου είναι να εξασφαλίζει την σωστή εκτέλεση της εργασίας από άλλους. Ανάλογα με ποια υπευθυνότητα επωμίζονται, μέσα στον τομέα δραστηριότητάς τους, οι εργαζόμενοι για τους οποίους ο προϊστάμενος τους είναι υπεύθυνος να εξασφαλίσει την σωστή εκτέλεση της εργασίας τους, καθορίζεται n βαθμίδα της ιεραρχίας στην οποία ανήκει ο προϊστάμενος αυτός, δηλαδή, όπως φαίνεται και από τον προηγούμενο πίνακα το προσωπικό εκτέλεσης (5), υπάλληλοι,  εργατοτεχνίτες,  είναι υπεύθυνα μόνο για την δική τους εργασία και δεν έχουν καμία άλλη αρμοδιότητα (εξουσία), το προσωπικό αυτό δεν κατέχει θέση προϊσταμένου και για το λόγο αυτό ανήκει στην κατώτερη Βαθμίδα (5) της ιεραρχίας της επιχείρησης.

Χωρίς αυτόν, δεν θα υπήρχε λόγος ύπαρξης του εμπορίου.

Η σπουδαιότητα του πελάτη είναι πασίγνωστη. Πολλά έχουν γραφεί και ειπωθεί για αυτόν. Δύο από τους βασικότερους κανόνες σωστής αντιμετώπισης είναι οι παρακάτω.